In de educare las ik een interview met Harry Starren. Het artikel ging over onderwijs, de wijze waarop wij leren en de wijze waarop wij onderwezen worden. Hij zegt: “Zorgvuldigheid teistert ons land. (…) Ons land is ongemerkt verslaafd geraakt aan zorgvuldigheid. Het wordt op scholen verspreid en in de samenleving beloond. (…) Zorgvuldigheid is een machtig wapen. Het is een ander woord voor bureaucratie. Wij zeuren om zorgvuldigheid en bestrijden de bureaucratie.” (Lees hier de hele tekst over zorgvuldigheid)

Zijn woorden raakten mij, waarschijnlijk omdat ik van nature niet zorgvuldig ben. Ik vind het leuk om nieuwe dingen te leren, maar meestal heb ik aan een paar ideeën en inzichten voldoende. Daarna ga ik veel liever zelf aan de gang met die ideeën, dan dat ik mij verlies in de volledigheid van het kader van een ander. Zo leerde ik programmeren, lesgeven, gitaar spelen, zingen, acteren, schrijven, vertalen, presenteren, websites bouwen, coachen, ondernemen en dansen. Het zijn allemaal dingen die ik erg leuk vind om te doen en waar ik na verloop van tijd van merkte dat ik ze eigenlijk best goed kon. Ik heb voor geen van alle een bewust leerplan gevolgd. Ik ben onderwezen en ik heb geleerd, maar ik heb geen school afgemaakt. 

Eigenlijk zijn er twee manieren van leren. De eerste is de wijze waarop baby’s, peuters en kleuters leren. Vanuit nieuwsgierigheid, verveling en aanrommelen. Deze manier van leren is onbewust. Baby’s, kleuters en peuters hebben geen idee dat ze aan het leren zijn, maar alles wat ze leren wordt intrinsiek beloond omdat ze het geleerde direct kunnen en dus ook zullen toepassen. Mijn zoontje leerde zichzelf lezen en schrijven, typen eigenlijk, omdat hij zo graag op de computer bezig is. 

De tweede is de wijze die wij op school, vanaf groep 3, aangeleerd krijgen. Leren op basis van een systeem en een vastgelegd leerdoel. We leren allemaal hetzelfde en worden getoetst en afgerekend op dat wat we niet kunnen. Deze manier van leren is bewust. Vandaag kwam mijn zoontje verdrietig thuis omdat hij de o en de p niet goed kon schrijven. Toen ik zijn werkblad zag snapte ik wel waarom hij verdrietig was. Een heel blad voor prachtige letters en twee rode kruizen. Een door de o en de ander door de p. Hij was zijn verdriet snel vergeten toen hij op YouTube op zoek ging naar een “sinterklaasverhaal”. 

Je hoort vaak zeggen: “Ja, kinderen, die leren zo makkelijk”. En dat is waar. Ze leren makkelijk, tenminste, dat wat ze leuk vinden en waarmee ze kunnen spelen. En ze leren dat zo makkelijk, omdat ze het onbewust leren. Bij de meeste kinderen verdwijnt die vaardigheid naarmate ze langer op school zitten en ze dingen moeten leren die ze niet leuk vinden en ze beoordeeld worden op wat ze niet kunnen. Ik had het geluk dat ik van het begin af aan een slechte leerling was. Er werd al snel niet veel van mij verwacht, wat me de vrijheid gaf om lekker aan te rommelen. 

Eigenlijk is het helemaal niet ingewikkeld om net zo makkelijk als kinderen te leren. Als je stopt met leren en gaat spelen, rommelen, uitproberen en vooral met datgene wat je echt leuk vind, dan doe je hetzelfde als kinderen doen. Dus niet iets wat goed is voor je carrière, of waarvan je vind dat je het zou moeten leren, maar gewoon iets wat je leuk vind. Eigenlijk is dat helemaal niet zo moeilijk.